ไทรอยด์ขึ้นตา คืออะไร อาการเป็นอย่างไร มีวิธีการรักษาอย่างไร

โรคไทรอยด์เป็นพิษไม่ได้ส่งผลแค่กับระบบเผาผลาญหรือทำให้เราใจสั่นเท่านั้น แต่ดวงตาคืออวัยวะที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจนทำให้เสียความมั่นใจและอาจเป็นอันตรายต่อการมองเห็นได้ หากเราเริ่มสังเกตเห็นว่าตาดูโตผิดปกติ หรือมีอาการระคายเคืองเรื้อรัง นั่นอาจเป็นสัญญาณของไทรอยด์ขึ้นตาที่ต้องได้รับการดูแลจากจักษุแพทย์ชำนาญการเพื่อป้องกันความเสียหายถาวร

ไทรอยด์ขึ้นตา คืออะไร

ไทรอยด์ขึ้นตา (Thyroid Eye Disease) คือภาวะผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่ส่งผลกระทบต่อเนื้อเยื่อรอบดวงตา โดยร่างกายสร้างแอนตี้บอดี้ไปกระตุ้นให้กล้ามเนื้อตาและไขมันหลังเบ้าตาเกิดการอักเสบและบวมขึ้น ภาวะนี้มักพบร่วมกับโรคไทรอยด์เป็นพิษ แต่ในบางรายอาจเกิดขึ้นได้แม้ค่าผลเลือดไทรอยด์จะปกติ เมื่อเนื้อเยื่อเหล่านี้ขยายตัวขึ้นในพื้นที่จำกัดของเบ้าตา จึงดันให้ลูกตาโปนออกมาด้านหน้า ทำให้รูปลักษณ์ภายนอกเปลี่ยนไป และส่งผลต่อการทำงานของดวงตาในระยะยาว

ไทรอยด์ขึ้นตาอาการเป็นอย่างไร

เราสามารถสังเกตความผิดปกติได้จากไทรอยด์ขึ้นตา อาการที่แสดงออกทางร่างกาย มีดังนี้

• ตาโปน ไทรอยด์ : ลูกตายื่นออกมาข้างหน้ามากกว่าปกติ อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
• เปลือกตาเลิก : เปลือกตาบนดึงรั้งขึ้นสูงจนเห็นตาขาวด้านบนชัดเจน ทำให้หน้าดูดุหรือดูเหมือนตกใจตลอดเวลา
• ตาแดง และบวม : มีอาการตาแดงบริเวณเยื่อบุตา บวมน้ำ และระคายเคืองง่าย
• เห็นภาพซ้อน : เกิดจากกล้ามเนื้อตาบวมจนกลอกตาได้ไม่สุด ทำให้แนวสายตาทั้งสองข้างไม่สัมพันธ์กัน
• ตาแห้ง อย่างรุนแรง : เนื่องจากเปลือกตาปิดไม่สนิท ทำให้กระจกตาสัมผัสอากาศตลอดเวลา
• ตามัวลง : หากอาการรุนแรง กล้ามเนื้อตาที่โตขึ้นจะไปกดทับเส้นประสาทตา ทำให้การมองเห็นแย่ลง

สาเหตุอาการไทรอยด์ขึ้นตา

ปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดภาวะนี้มีทั้งสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้และพฤติกรรมที่เราควบคุมได้

• ความผิดปกติของภูมิคุ้มกัน - ร่างกายส่งเม็ดเลือดขาวไปทำลายเนื้อเยื่อในเบ้าตาโดยเข้าใจว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม
• การสูบบุหรี่ - เป็นปัจจัยที่อันตรายที่สุด เพราะทำให้โรคมีอาการรุนแรงขึ้น 2-3 เท่า และรักษาได้ยากขึ้น
• การควบคุมฮอร์โมนไม่ได้ - ระดับไทรอยด์ที่ไม่คงที่ส่งผลโดยตรงต่อการอักเสบในเบ้าตา
• พันธุกรรมและเพศ - พบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย และมักพบในช่วงอายุ 40-60 ปี
• ความเครียดและการพักผ่อน - การอดนอนและความเครียดสะสมมีส่วนทำให้อาการแย่ลงได้

ไทรอยด์ขึ้นตาอันตรายไหม

หลายคนมักสงสัยว่าไทรอยด์ขึ้นตาอันตรายไหม คำตอบคือหากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อันตรายถึงขั้นตาบอดได้ ในระยะแรกอาจเป็นเพียงปัญหาความสวยงามหรือความรำคาญจากอาการขยี้ตาบ่อย ๆ แต่หากเข้าสู่ระยะรุนแรง กล้ามเนื้อตาที่บวมจะไปกดทับเส้นประสาทตา (Optic Nerve) ทำให้การมองเห็นมัวลง ลานสายตาแคบลง และหากกระจกตาอักเสบจากการปิดตาไม่สนิทจนเกิดแผลติดเชื้อ ก็อาจนำไปสู่การสูญเสียดวงตาได้ การพบจักษุแพทย์ชำนาญการตั้งแต่เริ่มมีอาการจึงเป็นเรื่องสำคัญ

วิธีการรักษาไทรอยด์ขึ้นตา

การรักษาจะถูกแบ่งตามระยะของโรค (Active หรือ Stable) โดยจักษุแพทย์จะพิจารณาดังนี้

1. การควบคุมระดับฮอร์โมน รักษาโรคไทรอยด์ที่ต้นเหตุร่วมกับอายุรแพทย์เพื่อให้ค่าเลือดปกติ
2. การใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์ เพื่อลดการอักเสบและอาการบวมของกล้ามเนื้อตาในช่วงที่โรคกำลังลุกลาม
3. การฉายรังสีเบ้าตา ใช้ในรายที่มีอาการรุนแรงปานกลางเพื่อยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเซลล์อักเสบ
4. การผ่าตัดขยายเบ้าตา กรอแผ่นกระดูกหรือเอาไขมันออกเพื่อให้ลูกตาถอยกลับเข้าไปในเบ้าตา
5. การผ่าตัดกล้ามเนื้อตาและเปลือกตา เพื่อแก้ไขอาการภาพซ้อนและปัญหาเปลือกตาถดถอยหลังโรคสงบแล้ว

การป้องกันไทรอยด์ขึ้นตา

แม้เราจะไม่สามารถป้องกันการเกิดโรคได้ 100% แต่เราสามารถป้องกันไม่ให้อาการรุนแรงได้

• งดสูบบุหรี่เด็ดขาด เป็นวิธีป้องกันความรุนแรงที่มีประสิทธิภาพที่สุด
• ตรวจเช็กระดับไทรอยด์สม่ำเสมอ รับประทานยาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• หยอดน้ำตาเทียม เพื่อลดอาการระคายเคืองและป้องกันแผลที่กระจกตาจากภาวะตาแห้ง
• นอนหนุนหมอนสูง ช่วยลดอาการบวมของเนื้อเยื่อรอบดวงตาในตอนเช้า
• เสริมซีลีเนียม (Selenium) ภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ซึ่งมีงานวิจัยว่าช่วยให้อาการระดับน้อยดีขึ้นได้

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไทรอยด์ขึ้นตา

ถ้าค่าฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดปกติแล้ว ยังมีโอกาสเป็นไทรอยด์ขึ้นตาได้หรือไม่

ได้ เนื่องจากไทรอยด์ขึ้นตาเป็นโรคของระบบภูมิคุ้มกัน แม้การทำงานของต่อมไทรอยด์จะถูกควบคุมจนปกติแล้ว แต่แอนตี้บอดี้ในร่างกายยังอาจทำงานผิดปกติที่เบ้าตาได้ เราจึงควรสังเกตอาการทางตาควบคู่ไปด้วยเสมอ

อาการตาโปนจากไทรอยด์ จะหายเองได้ไหมเมื่อโรคสงบลงแล้ว

โอกาสหายเองจนปกติมีน้อยมาก เมื่อเนื้อเยื่อในเบ้าตากลายเป็นพังผืด ลูกตามักจะค้างอยู่ในลักษณะโปนถาวร แม้โรคจะสงบลงอาการอาจดีขึ้นเพียง 30-50% หากต้องการให้รูปลักษณ์กลับมาใกล้เคียงเดิม มักต้องอาศัยการผ่าตัดโดยจักษุแพทย์ชำนาญการ

หากเป็นไทรอยด์ขึ้นตา สามารถทำตาสองชั้นได้ไหม

หากมีอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง หรือต้องการทำตาสองชั้น จะต้องรอให้โรคเข้าสู่ระยะสงบ (Stable phase) อย่างน้อย 6-12 เดือน และต้องได้รับการประเมินจากจักษุแพทย์อย่างละเอียด เพราะโครงสร้างเบ้าตาของคนที่เป็นไทรอยด์จะต่างจากคนทั่วไป

สรุปบทความ ไทรอยด์ขึ้นตา

ไทรอยด์ขึ้นตา เป็นภาวะที่ต้องอาศัยความเข้าใจและการรักษาที่ต่อเนื่องจากจักษุแพทย์ชำนาญการ การสังเกตอาการตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม เช่น อาการไทรอยด์ขึ้นตา ตาโปน หรือตาแดงเรื้อรัง จะช่วยลดความเสี่ยงในการสูญเสียการมองเห็นได้อย่างมาก แม้โรคนี้จะส่งผลกระทบต่อทั้งร่างกายและจิตใจ แต่ด้วยเทคโนโลยีการรักษาในปัจจุบัน เราสามารถกลับมามีดวงตาที่ปกติอีกครั้งได้

หากกำลังกังวลกับปัญหาตาโปนไทรอยด์ หรือความผิดปกติรอบดวงตา ที่ Sky Clinic เราพร้อมดูแลเราด้วยจักษุแพทย์ผู้ชำนาญการด้านศัลยกรรมจักษุตกแต่งโดยเฉพาะ ตั้งแต่การวินิจฉัย การใช้ยา ไปจนถึงการผ่าตัดแก้ไขเบ้าตาและเปลือกตาอย่างประณีต เพื่อให้ดวงตาของคุณกลับมาสดใสและมั่นใจได้อีกครั้ง